Yaz İshallerinde Kritik Hata Uzmanlardan Açıklama
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, yaz ishallerinde ailelerin sık yaptığı bir hataya dikkat çekti. Uzman, en kritik riskin sıvı kaybı olduğunu vurguladı.
Sıcak hava dalgalarının etkisini artırmasıyla birlikte çocuklarda yaz ishalleri ailelerin karşılaştığı yaygın sorunlardan biri haline geldi. Uzmanlar, ishalin kendisinden çok beraberindeki sıvı ve mineral kaybının risk oluşturduğunu belirtiyor.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Muhammet Ali Varkal, çocuklarda ishalin genellikle kısa sürede düzelen bir enfeksiyon olduğunu ancak küçük yaş grubunda dikkatle izlenmesi gerektiğini ifade etti. Varkal, “Çünkü ishalin kendisinden çok, ishale eşlik eden sıvı ve mineral kaybı çocuklar için risk oluşturur” dedi.
Yaz İshallerinin Nedenleri ve Riskleri
Doç. Dr. Varkal, ishalin sulu dışkılama ve artan dışkılama sıklığı ile tanımlandığını belirtti. Çocuklarda akut ishalin en sık nedenlerinin virüsler olduğunu söyledi. Yaz aylarında ise bu risklerin arttığını vurguladı. Sıcak havada gıdaların hızla bozulması, açıkta satılan ürünler, yetersiz yıkama, kirli sular, buz kullanımı, kalabalık ortamlar ve havuz hijyeni gibi faktörlerin ishale zemin hazırladığını açıkladı. Seyahatlerde görülen ishallerin de genellikle kirli su veya gıda yoluyla bulaşan mikroorganizmalarla ilişkili olduğunu ekledi. Varkal, “Her ishal ‘üşütme’ değildir ve her ishal antibiyotik gerektirmez. Çocukluk çağı ishallerinin büyük bölümü antibiyotiksiz, doğru sıvı desteği ve beslenme ile iyileşir” diye konuştu.
Sıvı Kaybı ve Beslenme Yönetimi
İshal ve kusma sırasında vücudun sadece su değil, sodyum, potasyum ve bikarbonat gibi hayati mineralleri de kaybettiğini belirten Doç. Dr. Varkal, bu nedenle sadece su içirmenin yetersiz kalabileceğini vurguladı. Eczanelerde bulunan oral rehidrasyon sıvılarının, kaybedilen su ve mineralleri doğru oranlarda yerine koymak üzere hazırlandığını ifade etti. Varkal, kusma durumunda sıvıların bir anda değil, sık aralıklarla ve küçük yudumlarla verilmesi gerektiğini önerdi. Ayrıca, eski yaklaşımların aksine, çocuğun tolere edebildiği sürece beslenmeye devam etmesi gerektiğini belirtti. Anne sütü alan bebeklerde emzirmenin sürdürülmesi, mama alan bebeklerde mamanın sulandırılmadan verilmesi ve daha büyük çocuklarda yoğurt, çorba, pirinç, patates, muz gibi hafif gıdaların tercih edilmesi gerektiğini söyledi.
İlaç Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ailelerin en sık yaptığı hatalardan birinin ishali hemen kesmeye çalışmak olduğunu dile getiren Doç. Dr. Varkal, ishalin genellikle vücudun mikrobu uzaklaştırma yollarından biri olduğunu hatırlattı. Kanlı ishal, yüksek ateş veya şiddetli karın ağrısı gibi durumlarda hekim önerisi olmadan ishal kesici ilaç kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Antibiyotiklerin de her ishalde gerekli olmadığını belirten Varkal, gereksiz kullanımın bağırsak florasını bozabileceğini ve direnç gelişimine yol açabileceğini söyledi. Antibiyotik kararının hekim tarafından, dışkıda kan, yüksek ateş, ağır klinik tablo gibi durumlarda verilmesi gerektiğini ifade etti. Probiyotikler ve çinko desteğinin de hekim önerisiyle kullanılması gerektiğini ekledi.
Hekime Başvuru Gerektiren Durumlar
Çocukta belirgin halsizlik, uykuya eğilim, huzursuzluk, ağız ve dil kuruluğu, çökmüş gözler, ağlarken gözyaşı olmaması veya idrarın azalması gibi sıvı kaybı belirtileri varsa acil tıbbi değerlendirme gerektiğini belirten Doç. Dr. Varkal, özellikle 6-8 saatten uzun süredir idrar yapmayan çocuklarda dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Dışkıda kan veya yoğun mukus, yüksek ateş, kusma nedeniyle sıvı alamama, artan karın ağrısı, sık ve bol ishal, 6 aydan küçük bebekler, kronik hastalıklar veya bağışıklık sistemi sorunları varsa mutlaka hekime başvurulması gerektiğini vurguladı. İshalin 7-10 günden uzun sürmesi veya tekrarlaması durumunda da değerlendirme gerektiğini ekledi.
Doç. Dr. Varkal, ishalden korunmanın temelinin hijyen olduğunu vurgulayarak, el yıkama, sebze ve meyvelerin iyice yıkanması, gıdaların iyi pişirilmesi ve güvenli su tüketimi gibi önlemlerin önemini belirtti. Havuz kullanımında hijyen kurallarına uyulması ve rotavirüs aşısının bebeklerde ağır ishallere karşı etkili bir korunma yolu olduğunu hatırlattı. Varkal, yaz ishallerinde en önemli tedavinin antibiyotik değil, doğru sıvı desteği, uygun beslenme ve yakın izlem olduğunu sözlerine ekledi.
Yorum Yap