Srebrenitsa Soykırımı Bosna’da 8 Bin Boşnak Sivili Hedef Aldı

Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı sonrası en büyük insanlık trajedisi olarak kabul edilen Srebrenitsa’da, 11 Temmuz 1995’te başlayan soykırımda en az 8 bin 372 Boşnak sivil katledildi. Srebrenitsa soykırımının üzerinden 31 yıl geçmiş bulunuyor.

Bosna-Hersek, 1992’de Aliya İzzetbegoviç liderliğinde yapılan referandumla bağımsızlığını ilan etti. Bu karar ABD ve Batılı ülkeler tarafından kabul edilirken, bölgedeki Sırplar Boşnak ve Hırvatları hedef aldı. Kısa sürede birçok Boşnak şehri Sırp birliklerince işgal edildi.

Savunmasız Kalan Srebrenitsa Halkı

Srebrenitsa’ya yaklaşan Sırp birlikleri karşısında halk, Birleşmiş Milletler bünyesindeki Hollandalı askerlerden yardım talep etti ancak bu talep karşılık bulmadı. Şehir güvenli bölge ilan edildiğinde Boşnaklar ellerindeki silahları teslim etmişti. Sırp ordusu şehre girerken silahların iadesi isteği de reddedildi, bu durum halkı tamamen savunmasız bıraktı.

Savaş suçlusu Ratko Mladic komutasındaki Sırp birlikleri, 11 Temmuz 1995’te Srebrenitsa’yı ele geçirdi. Şehirdeki siviller Hollandalı askerlere sığınsa da Sırp güçlerine teslim edildiler. Mladic, şehri Sırp milletine armağan ettiğini belirterek, bölgedeki Müslümanlardan intikam alma zamanının geldiğini ifade etti.

Sırp birlikleri, askerlik çağındaki erkekleri toplu olarak kurşuna dizdi. Ardından yaşlı, genç, kadın, erkek demeden tüm sivilleri katletmeye başladı. Katliamlar 5 gün sürdü ve en az 8 bin 372 Boşnak, toplu mezarlara gömüldü.

Adalet Arayışı ve Semboller

Srebrenitsa’nın işgalinin ardından bazı Müslümanlar orman yolunu kullanarak Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgelere ulaşmaya çalıştı. Bu yol, Sırp askerlerin kurduğu pusular nedeniyle halk arasında ‘ölüm yolu’ olarak anıldı. Sırpların katlettiği Boşnakların toplu mezarları, bölgede yetişen Artemis çiçekleri ve onlardan beslenen mavi kelebekler sayesinde gün yüzüne çıktı.

Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007’de Srebrenitsa’daki olayları ‘soykırım’ olarak nitelendirdi. Savaş suçlusu Ratko Mladic, soykırım dahil birçok suçtan müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Radovan Karadzic de 10 ayrı suçtan 40 yıl hapis cezası aldı. Bugüne kadar 45 Sırp toplam 699 yıl hapis cezası aldı.

Srebrenitsa Soykırımı’nın sembolü haline gelen ‘Srebrenitsa Çiçeği’, 11 yaprağıyla katliam gününü, beyaz rengi masumiyeti ve yeşil rengi adalete olan inancı temsil ediyor.

TRT’nin dijital platformu Tabii’de yayınlanan ‘Dayton’ dizisi, Bosna halkının yaşadığı acıları ve soykırım sonrası yeniden inşa mücadelesini konu alıyor.

• #Soykırım
• #Srebrenitsa