GPS’e Rakip Yeni Navigasyon Sistemi 100 Kat Güçlü Sinyalle Geliyor

Düşük Dünya yörüngesinde (LEO) görev yapacak yeni navigasyon uyduları, GPS ve diğer küresel sistemlere kıyasla 100 kat daha güçlü sinyal sunarak yoğun şehirler, sık ağaçlık alanlar ve bina içleri gibi zorlu koşullarda dahi hassas konum belirlemeyi hedefliyor. Bu yeni sistem, GPS karıştırma (jamming) girişimlerine karşı daha dayanıklı bir yapı da vadediyor.

İlk Uydular Ekim 2026’da Fırlatılacak

California merkezli Xona Space Systems, ilk altı üretim uydusunu Ekim 2026’da uzaya göndermeyi planlıyor. Ars Technica’da yer alan habere göre, ilk hizmetlerin 2027’de başlaması bekleniyor. Toplamda 258 Pulsar uydusundan oluşacak takımyıldız tamamlandığında, kullanıcıların Dünya’nın herhangi bir noktasındaki konumlarını birkaç santimetre hassasiyetle belirleyebileceği öne sürülüyor.

Xona Space Systems Kurucu Ortağı ve Mühendislikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Adrien Perkins, daha yüksek sinyal gücünün, GPS’in yetersiz kaldığı kapalı alanlarda bile hizmet sunulmasını sağlayacağını belirtti. Perkins ayrıca, sistemin GPS’e oranla sinyal karıştırma girişimlerinden çok daha az etkileneceğini vurguladı.

Şirketin ilk uydusu Pulsar-0, 1 Temmuz 2025’te SpaceX Falcon 9 roketiyle başarıyla fırlatıldı. Farklı ülkelerde gerçekleştirilen canlı GPS karıştırma testlerine katılan Pulsar-0, GPS’ten 100 kat daha güçlü sinyalleri sayesinde, sinyal karıştırıcıların etkili olduğu alanın yüzde 95 oranında azaltılabildiğini şirket tarafından açıklandı.

Pulsar sinyallerine, uydu doğrulaması için sahteciliğe karşı bir filigran sistemi entegre edildi. Yazılım güncellemeleriyle, ilk uydunun 4,2 santimetrelik hata payı 1,5 santimetreye kadar düşürüldü.

Pulsar uyduları, konum belirlemenin yanı sıra hassas zamanlama hizmetleri de sunacak. Xona, finans piyasaları, telekomünikasyon, veri merkezleri ve ulaşım sistemleri gibi alanlarda kullanılmak üzere hassas zamanlama hizmetleri için çeşitli müşterilerle anlaşmalar yaptı. Şirket, uzun vadede 10 nanosaniye hassasiyetinde zaman referansı sunmayı hedefliyor; bu, GPS uydularındaki atomik saatler yerine yazılım tabanlı bir çözümle gerçekleştirilecek.

Pulsar takımyıldızı yaklaşık 16 uyduya ulaştığında, şehirlerde zamanlama hizmetlerinin daha sürekli hale gelmesi bekleniyor. Bir bölgede aynı anda dört Pulsar uydusunun gözlemlenebilmesi durumunda ise santimetre seviyesinde konum doğruluğu mümkün olacak. Xona, bu hedefi öncelikli bölgelerde takımyıldız tamamlanmadan gerçekleştirmeyi planlıyor.

Ohio State Üniversitesi ASPIN Laboratuvarı Direktörü Zak Kassas, bu tür LEO tabanlı konumlandırma sistemlerinin ilk kullanıcılarının, hizmet sürekliliği, dayanıklılık, doğruluk ve güvenliğe yüksek önem veren savunma, ulusal güvenlik ve kamu kurumları olacağını öngörüyor. LEO uydularının Dünya’ya daha yakın olmaları sayesinde daha güçlü sinyal sağlayabildiği, ancak küresel kapsama için yüzlerce uyduya ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. SpaceX’in düşük maliyetli fırlatma hizmetleri, bu ölçekte uydu takımyıldızlarını daha uygulanabilir hale getiriyor.

Xona, bazı uyduların üretimi için Belçikalı Aerospacelab ile anlaşma yaparken, kalan uyduların büyük bölümünü California’daki tesislerinde üretmeyi planlıyor. Şirket, yeni uydularını farklı roket sağlayıcılarıyla uyumlu tasarlayarak daha düşük maliyetli fırlatma seçeneklerinden yararlanmayı amaçlıyor.

Xona’nın yanı sıra Virginia merkezli TrustPoint da düşük Dünya yörüngesinde konumlandırma hizmeti sunacak 300 uyduluk bir takımyıldız üzerinde çalışıyor. Xona, Pulsar sinyallerini mevcut GPS alıcılarıyla uyumlu olacak şekilde tasarlamayı tercih etti. Bazı mevcut donanımların, yalnızca yazılım ve ürün yazılımı güncellemeleriyle Pulsar sinyallerini kullanabileceği belirtiliyor. Bu doğrultuda Xona, 9 Temmuz 2026’da Pulsar Verified adlı uyumluluk programını duyurarak Trimble, Septentrio, STMicroelectronics, Safran, StarNav ve Keysight gibi şirketlerle işbirliği yapıyor.

• #Pulsar
• #Xona Space Systems