Yapay Zekada Türk Hamlesi Dijital Dönüşüm Kapılarını Aralıyor

Türkiye, küresel yapay zeka (YZ) çalışmalarını üretimden savunmaya, finanstan kamu hizmetlerine kadar geniş bir alanda önceliklendiriyor. Hükümet ve özel sektör kuruluşları, Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı, girişim ekosistemi ve savunma sanayisi odaklı adımlarla YZ kapasitesini artırmayı hedefliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalara Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da dahil oldu. TÜBİTAK’tan HAVELSAN’a kadar birçok kurum, Türkiye’yi “yapay zeka çağı”na hazırlamak için aktif rol alıyor.

Yeni Strateji ve Eylem Planı Hazırlanıyor

Türkiye, yapay zeka alanındaki strateji planını güncellemek üzere harekete geçti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yeni “Yapay Zeka Eylem Planı”nı küresel standartlar ve toplumsal sahiplik prensibiyle şekillendirmek için görüş topladı. Yeni strateji belgesinin gelecek ay kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.

Bu planla Türkiye’nin, YZ teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden öncü ülkelerden biri olması amaçlanıyor. Yeni yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesini artırırken, sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandıracak.

Gelecek dönemde YZ uzmanı yetiştirme programları yaygınlaştırılacak. Kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümlerin artırılması da hedefler arasında yer alıyor.

Türkçe Yapay Zeka Modelleri Geliştiriliyor

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli başlıklarından biri de Türkçe büyük dil modelleri. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te NSosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerde de çalışabiliyor.

TÜBİTAK da geliştirdiği büyük dil modeliyle bu teknolojinin Türkçesini geliştirmeyi ve yerelleştirmeyi hedefliyor. Bu çalışmalar, Türkiye’nin yapay zeka rotasını şekillendirmesine katkı sağlayacak.

Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verilerin yurt dışına çıkmadan Türkiye’de saklanmasını ve işlenmesini sağlayacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.

Savunma Sanayii ve Kamu Kurumları Yapay Zekada Öncü

Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, yapay zeka, kuantum ve otonom sistemler tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı YZ çözümlerine örnek teşkil ediyor.

Platform, 9 milyar parametreli bir büyük dil modeliyle Türkçe’nin nüanslarını kavramaya odaklanıyor. MAIN, 200’ü aşkın dilde metin anlama, çeviri, özetleme, sesli komut işleme, kod asistanı, taktik planlama, medya analizi ve siber güvenlik asistanı gibi yetenekler sunuyor.

Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklandı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dezenformasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu adım, kamusal bilginin bütünlüğünü korumayı ve dijital alanda Türkiye’nin iletişim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor.

İletişim Başkanlığı ayrıca, 18 milyondan fazla kullanıcısı bulunan Hugging Face platformuna katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu.

Türk Devletleriyle Ortak Yapay Zeka Çalışmaları

Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. Türkistan’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zeka araçlarının geliştirilmesi kararı alındı.

Üye ülkeler, kültürel iletişimi kolaylaştırmak, Türk dillerini korumak, eğitim ve sağlık teknolojilerini iyileştirmek ve ekonomik entegrasyonu teşvik etmek amacıyla bu alanda iş birliği yapacak. TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.

• #Dijital Dönüşüm
• #Türkçe Dil Modeli