Türkiye Enerji Piyasası 145 Milyar Dolara Ulaştı EPDKdan Yeni Yatırım Hamleleri

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, Türkiye enerji piyasasının 145 milyar dolarlık dev bir büyüklüğe eriştiğini ve yaklaşık 300 bin kişiye istihdam sağladığını açıkladı. Yılmaz, kurumun 25. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında yaptığı değerlendirmelerde, 2021-2025 uygulama döneminde 521 milyar lira yatırım gerçekleştirildiğini, 2026-2030 dönemi için ise 776 milyar liralık yeni yatırım planlandığını belirtti.

Yılmaz, elektrikten akaryakıta, depolamadan LPG piyasasına kadar geniş bir yelpazede sektörün mevcut durumunu ve gelecek perspektiflerini paylaştı. Elektrik dağıtımında 2026-2030 dönemini kapsayan yeni uygulama döneminde yatırımlar reel olarak 1,5 kat artırıldı. Şebekenin güçlendirilmesi ve modernize edilmesi amacıyla planlı bakım bütçesi 2,1 kat artışla 189 milyar liraya yükseltildi.

2025 başında hayata geçirilen düzenlemeyle, fatura ödemelerini 24 ay boyunca düzenli yapan mesken abonelerinden güvence bedeli alınmıyor. Bu uygulama sayesinde yaklaşık 217 bin tüketiciden 333 milyon lira tahsil edilmediği bildirildi. Bu adım, tüketiciyi koruma odaklı bir yaklaşımı yansıtıyor.

Piyasa Büyüklükleri ve Arz Güvenliği

Petrol piyasası 66 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştı ve 13 bini aşkın lisanslı oyuncuyla yılda 34 milyon tonun üzerinde akaryakıt kesintisiz arz ediliyor. Kaçak akaryakıtın büyük ölçüde ortadan kalktığı ve kalite standartlarının Avrupa seviyesine yükseldiği belirtildi. Zorunlu stok uygulamasıyla da arz güvenliği önemli ölçüde güçlendirildi.

Doğal gaz piyasası 30 milyar dolarlık büyüklüğe erişti. 250 bin kilometrelik şebeke ile 81 il ve yaklaşık 1000 yerleşim yerinde 23 milyon aboneye doğal gaz ulaştırılıyor. Türkiye, LPG piyasasında dünyanın en büyük pazarlarından biri konumunda bulunuyor. Elektrikli araç şarj altyapısı da hızlı bir büyüme sergileyerek net sıfır hedefleri açısından kritik bir rol üstleniyor.

Nisan ayında elektrik ve doğal gaz fiyatlarında yapılan yüzde 25’lik artışa ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yılmaz, kamu tarafından uzun süredir uygulanan sübvansiyonlara dikkat çekti. Elektrik fiyatlarındaki bu artışın önemli bir bölümü, dağıtım şebekesinin sürdürülebilirliği ve hizmet kalitesinin korunması amacıyla bu alana yönlendirildi. Fiyat politikalarında vatandaşların alım gücü ve makroekonomik dengeler gözetiliyor.

Hedefli Destek ve Depolama Yatırımları

Türkiye, enerji alanında sübvansiyonları “genel destek” olmaktan çıkarıp “hedefli sosyal politika aracına” dönüştürme sürecine girdi. Elektrikten sonra doğal gazda da illerin iklim koşullarına ve aylık tüketim ortalamalarına göre kademeli bir tarife yapısına geçiş süreci başladı. Bu sistem, kamu kaynaklarını ihtiyaç sahibi vatandaşlara daha güçlü şekilde ulaştırmayı hedefliyor.

EPDK, 33 bin megavat depolamalı kapasite tahsisi gerçekleştirdi. Bu kapasitenin yaklaşık 2 bin 100 megavatlık kısmı yatırıma başladı ve 208 megavatlık kısmı işletmeye alındı. Tüm yatırımların devreye girmesi halinde 10 yılda 52 milyar dolarlık doğal gaz ithalatının önüne geçilmesi öngörülüyor. Proje zamanlamasına uymayan depolamalı RES-GES ve termik projelerde lisans iptalleri yapıldı.

Hürmüz Boğazı kaynaklı dalgalanmaların iç piyasaya etkisini sınırlamak amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı ile eş güdüm içinde eşel-mobil sistemi devreye alındı. Bu düzenleme, vergi anlamında yaklaşık 600 milyar liralık bir feragat anlamına geliyor. Türkiye, 90 günlük net ithalata tekabül eden ulusal petrol stokuna sahip. Petrol ithalatında 15 farklı ülkeden sağlanan kaynak çeşitliliği ve artan yerli üretim, ülkeyi jeopolitik risklere karşı daha dirençli hale getiriyor.

Şarj ve LPG Piyasalarında Yeni Dönem

Akaryakıt piyasasında promosyon düzenlemesine ilişkin olarak Yılmaz, fiyatın açık, net ve karşılaştırılabilir olmasının esas olduğunu vurguladı. 1 Nisan itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeyle finansal promosyonların kapsamı genişletildi. Ücretsiz veya indirimli akaryakıt/LPG sunulması zorunlu kılınırken, puanların farklı alanlarda kullanılabilmesine imkan tanındı. Promosyonlar rekabetin tamamlayıcı unsuru olarak konumlandırıldı ve fiyatın önüne geçemeyeceği belirtildi.

Elektrikli araç şarj hizmetleri piyasası hızlı büyümesini sürdürüyor. Bugün itibarıyla 183 lisanslı işletmeci faaliyet gösteriyor ve şarj noktası sayısı son bir yılda yaklaşık yüzde 40 artarak 43 bine yaklaştı. Şarj işlemlerinden kaynaklanan elektrik tüketimi üç katın üzerinde artarak aylık 68 milyon kilovatsaate ulaştı. Dinamik fiyatlandırma, roaming uygulamaları ve otoyol/devlet yollarındaki DC şarj ünitelerinde kartla ödeme zorunluluğu gibi yeni düzenlemeler devreye alındı.

LPG piyasasında yapılan düzenlemelerle ticaret yapısı değiştirildi. LPG dağıtıcıları artık birbirlerinden toptan LPG satın alabilecek ancak bu ürünü başka bir dağıtıcıya yeniden satamayacak. 1 Ocak 2026 itibarıyla dağıtıcılar arası ticaret tek yönlü hale geldi. Depolama lisansı sahiplerine boş kapasite olması halinde hizmet verme zorunluluğu getirildi ve depolama hizmetleri tarifeye bağlandı. Yeni LPG İzleme Sistemi ile satış ve depolama bildirimleri dijital ortamda anlık takip edilecek.

Doğal gaz piyasası son 25 yılda önemli bir dönüşüm yaşadı. 2002’de sadece 5 il ve 57 ilçede kullanılan doğal gaz, bugün tüm illere ve 981 yerleşim yerine ulaştı. Dağıtım hattı uzunluğu 11 bin kilometreden yaklaşık 230 bin kilometreye, iletim hatları ise 4 bin kilometreden 20 bin kilometreye çıkarak toplam şebeke uzunluğu 250 bin kilometreye yaklaştı. Depolama kapasitesi 6,3 milyar metreküpe, LNG terminallerinin günlük gazlaştırma kapasitesi ise 161 milyon metreküpe yükseldi.

Yerli doğal gaz üretimi 2025 itibarıyla yıllık 3 milyar metreküpü aşarken, ihracat 2,2 milyar metreküp seviyesine ulaştı. Organize Toptan Doğal Gaz Piyasası’nın 2018’de devreye alınmasıyla Türkiye, bölgesinde günlük gaz ticareti yapılabilen ilk ülke oldu. Biyogaz ve biyometanın doğal gaz şebekesine dahil edilmesi için mevzuat çalışmaları sürdürülüyor. Bu adım, kaynak çeşitliliğini artırarak ithalat bağımlılığını azaltmayı ve çevresel kazanımlar sağlamayı hedefliyor.

• #EPDK
• #Türkiye Enerji Piyasası