Küresel Piyasalar Orta Doğu Gerilimleriyle Sallanıyor Faiz Beklentileri ve Petrol Fiyatları Odakta

Küresel piyasalar, ABD’de açıklanan istihdam verilerinin iş gücü piyasasında soğumaya işaret etmesi ve Federal Rezerv (Fed) yetkililerinden gelen faiz artışlarında duraklama mesajları sonrası bankanın ilave sıkılaşmaya gideceği beklentilerinin zayıflamasıyla hareketlendi. Analistler, para piyasalarındaki fiyatlamalara göre Fed’in bu ayki toplantısında politika faizini sabit bırakma ihtimalinin yüzde 80’i aştığını, aralık ayındaki son toplantısında ise 25 baz puanlık bir faiz artışı ihtimalinin yüzde 95 olarak fiyatlandığını belirtti.

Bugün dünya genelinde açıklanacak Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri yatırımcıların ana gündemi olurken, bu hafta yayımlanacak Fed’in son toplantı tutanaklarında bankanın gelecek adımlarına dair ipuçları aranacak. Yatırımcılar, Fed’in bu ay şahin adımlarına ara vereceği beklentisiyle riskli varlıklara yönelirken, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler piyasalarda tedirginliği artırıyor.

Orta Doğu’da Enerji Arzı Endişeleri ve Jeopolitik Riskler

Yemen’de hükümet güçleri ile İran destekli Husiler arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi, bölgedeki enerji arzına ilişkin endişeleri körükledi. Husiler, Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Aramco’nun Riyad ve Hureys’teki tesislerini hedef aldıklarını duyurdu. Bu saldırılar, Brent petrolün varil fiyatının yeniden 100 doların üzerine çıkmasına neden oldu.

İsrail basını, ABD’nin Orta Doğu’da olası gerilimlere karşı hazırlık kapsamında İsrail’e ek asker ve uçak göndermeye hazırlandığını öne sürdü. İsrail ordusunun İran ile olası yeni bir çatışma veya bölgede hızlı bir gerilim ihtimaline karşı hazırlıklarını sürdürdüğü, geniş çaplı çatışma senaryosunda İran’daki hedeflerin vurulması üzerinde çalıştığı bildirildi. İsrail ile ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) arasındaki askeri koordinasyon da İran’dan gelebilecek olası füze saldırıları dahil çeşitli senaryolar çerçevesinde devam ediyor.

Jeopolitik gerilimlerin enflasyonist baskıları güçlendireceği endişeleriyle dolara olan talep arttı. Dolar endeksi haftanın ilk işlem gününde yüzde 0,5 artışla 102,5’e yükselerek Nisan 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Doların değerlenmesi, diğer varlık fiyatlarında oynaklığa yol açarken, altın ve gümüşün ons fiyatlarında ayrışma gözlendi. Altının ons fiyatı, güçlü dolar ve enflasyon riskleri nedeniyle Fed’in aralık ayında faiz artışlarını sürdürebileceği öngörüsüyle satıcılı başlarken, gümüşün ons fiyatı teknoloji ve elektrifikasyon beklentileriyle alıcılı seyrediyor.

Altının onsu yüzde 0,2 azalışla 4 bin 134 dolardan, gümüşün onsu ise yüzde 1,1 artışla 61 dolardan işlem görüyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftaya yatay bir görünümle yüzde 5,27 seviyesinde başlarken, Fed’in para politikalarına duyarlı ABD 2 yıllık tahvil faizi sınırlı düşüşle yüzde 4,82’de bulunuyor. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,4 azalışla 101,8 dolardan işlem görüyor.

Avrupa ve Asya Piyasalarında Güncel Durum

Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,7, Nasdaq endeksi yüzde 1,19 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,49 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya karışık başladı. Avrupa borsaları cuma günü pozitif bir seyir izlerken, bölgede bugün yoğun veri gündemi takip edilecek. Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin enerji arzına etkileri yakından izlenirken, bölge genelinde açıklanacak üretici enflasyonu ve PMI verileri yatırımcıların odağında bulunuyor.

Analistler, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) ileriye dönük olası adımları açısından üretici enflasyonundaki enerji payına dikkat edileceğini belirtti. PMI verilerinde ise ekonomik aktivitenin durumu hakkında sinyaller aranacak. Fransa’da devam eden mali endişeler, siyasi belirsizlikler ve ülkede yaşanan karışıklıklar, Fransa ile Almanya arasındaki 10 yıllık tahvil faizi farkının 141 baz puana çıkarak 2012’den bu yana ilk kez bu seviyeye ulaşmasına neden oldu. Analistler, Fransa’nın artan borçlanma maliyetlerinin oluşturduğu risklerin bölgeye yayılmasını önlemek amacıyla ECB’nin müdahalede bulunabileceği beklentilerinin gündeme geldiğini ifade etti.

Cuma günü İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,32, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,49, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,79 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,17 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar haftaya karışık başladı. Asya borsalarında işlem hacmi düşük seyrederken, Güney Kore ve Çin’de piyasaların tatil nedeniyle kapalı olması işlem hacmini daralttı. Açık olan Asya borsaları ise karışık bir seyir izledi.

Japonya’da eylül ayı hizmet sektörü PMI 51,3’e, bileşik PMI ise 52,3’e gerileyerek yavaşlamaya işaret etti. Tüketici güven endeksi aynı ayda 35,4 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ekonomik aktivitenin hız kestiğine dair verilerin ardından Japonya Merkez Bankasının (BoJ) politikalarına duyarlı 2 yıllık tahvil getirisi yaklaşık 10 baz puan azalışla yüzde 1,90’a indi. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 düştü.

Yurt İçinde Enflasyon Verileri ve Borsa İstanbul’da Durum

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,17 değer kazanarak 12.270,18 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,05 yükseldi.

Yurt içinde bugün enflasyon verileri takip edilecek. Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) eylülde yüzde 2,18 artacağını tahmin ediyor. Ekonomistlerin eylül ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 2,18) ağustosta yüzde 31,51 olan yıllık enflasyonun eylülde yüzde 30,16’ya gerilemesi bekleniyor. Dolar/TL, cuma gününü 49,1280’den tamamlarken, bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,1600’dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde üretici enflasyonu ve dünya genelinde PMI verilerinin takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.100 ve 12.000 puanın destek, 12.400 ve 12.500 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydettiler.

• #Fed
• #Orta Doğu