İsrail Muhalefetinde Arap Partileriyle Koalisyon Krizi Yaşanıyor

İsrail’de dün yapılan parlamento seçimlerinin oy sayımında yüzde 84,5’lik dilime ulaşılırken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku ile Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloku, 120 sandalyeli Mecliste hükümet kurmak için gereken 61 çoğunluğa ulaşamadı.

Mevcut tabloya göre iktidar bloku 54, muhalefet bloku ise 49 sandalye elde etti. İktidar partisinin Likud 27 sandalye kazanırken, Eisenkot’un Yashar Partisi 22 sandalye ile ikinci sırada yer aldı. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler ise toplam 17 sandalye topladı.

Muhalefette Arap Partileriyle Koalisyon Tartışması

Ortak Liste 11, Raam Partisi ise 6 milletvekili çıkardı. Muhalefet kanadında Birlikte Partisi 12, İsrail Evimiz Partisi 7, Demokratlar Partisi ise 8 sandalye bandında seyrediyor. İktidar blokundaki Ultra-Ortodoks Yahudileri temsil eden Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği partileri 7’şer, aşırı sağcı Yahudi Gücü ve Dini Siyonizm partileri ise 7 ve 6 milletvekili elde etti.

İsrail basını, oy sayımının ardından milletvekili sayılarında değişiklik olabileceğini, ancak Arap partilerinin elde ettiği sandalye sayısının çoğunluk oluşturmada kritik rol oynayacağını belirtiyor. Bu durumun, ne Netanyahu ne de Eisenkot blokunun koalisyon çoğunluğunu tek başına sağlayamayacağı anlamına geldiği vurgulanıyor.

Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Başbakan Netanyahu’nun çoğunluğu kaybettiğini ilan ederek, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet blokuna İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partileriyle ortak hükümet kurma çağrısı yaptı. Golan, bu işbirliğiyle Mecliste çoğunluğun sağlanacağını ifade etti.

Golan, Netanyahu’nun kaybettiğini belirterek, “120’ye kadar saymayı biliyorum, 65, 55’ten büyüktür” dedi. Mevcut tablonun görmezden gelinemeyeceğini vurgulayan Golan, korkuyu bırakıp ırkçılığı sonlandırmaları gerektiğini söyledi. Netanyahu’nun Yahudi ve Arap oyları arasındaki ırkçı ayrımını kabul edemeyeceğini ekledi.

Yashar Partisi lideri Eisenkot ise Tel Aviv’de destekçilerine hitaben yaptığı konuşmada, “istikrarlı bir Siyonist hükümet” kurmak istediğini belirtti. Eisenkot, bütün İsraillileri temsil etmeyi amaçladıklarını ve halkın iradesini hayata geçirmek için çalışacaklarını söyledi. Hükümetin seçim kampanyası boyunca açıkladığı ilkelere bağlı kalacağını, bunların İsrail’in Yahudi ve demokratik devlet olarak tanınması, ulusal hizmet yasası ve Hamas’ın ortadan kaldırılmasına bağlılık olduğunu sıraladı.

Bu hedefler, Siyonist partilerin dışında kalan Arap milletvekillerinin talepleriyle çelişiyor. Mevcut tabloda Netanyahu’nun ortaklarını kendi tarafına çekmenin zorluğu göz önüne alındığında, Eisenkot’un böyle bir hükümeti nasıl kuracağı belirsizliğini koruyor.

Birlikte Partisi lideri Naftali Bennett de Siyonist bir hükümet kurma çabası içinde olacaklarını söyledi. Bennett, olası hükümetin ülkeyi sorumlulukla yöneteceğini ve tüm İsrail halkına hizmet edeceğini belirtti, ancak hangi partilerle kurulacağına dair detay vermedi.

Maariv gazetesi, Yashar Partisi’nin hükümet kurma için üç seçenek değerlendirdiğini yazdı: Arap partilerinin dışarıdan desteğiyle dar tabanlı bir hükümet, Ultra-Ortodoks veya Dini Siyonizm unsurlarıyla koalisyon, ya da Netanyahu’nun olmadığı bir Likud ile geniş tabanlı hükümet. Gazete ayrıca Yashar Partisi’nin, Netanyahu’nun geçici hükümet döneminde askeri bir hamleyle görüşmeleri zorlaştırabileceği endişesini taşıdığını aktardı.

Arap partileri daha önce, Netanyahu’nun yeniden hükümet kurmasını engellemek amacıyla Yahudi muhalefetinin kuracağı hükümete Meclis içinden destek verebileceklerini açıklamıştı. Bu öneriye göre Arap partileri, hükümete doğrudan katılmadan dar tabanlı bir hükümetin ayakta kalmasını sağlayacak.

Karşılığında Arap vatandaşlara yönelik konut yıkımlarının, ayrımcılığın ve kışkırtmanın durdurulması, suçla mücadele edilmesi ve Filistinlilerle siyasi çözüm perspektifi oluşturulması talep ediliyor. Eisenkot, kendisine başbakanlık yolunu açabilecek bu öneriye henüz yanıt vermedi.

Seçimlerin resmi sonuçlarının, inceleme ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından 4 Kasım’a kadar netleşmesi bekleniyor.

• #Binyamin Netanyahu
• #Gadi Eisenkot