ABD İran Anlaşması Küresel Piyasaları Hareketlendirdi
ABD ve İran arasında imzalanan mutabakat zaptı küresel piyasalarda dalgalanmaya neden oldu. Anlaşmanın detayları ve olası etkileri yatırımcıların gündeminde.
Orta Doğu’daki gelişmeler küresel piyasalarda etkisini sürdürüyor. ABD’li üst düzey bir yetkili, İran ile bir mutabakat zaptının imzalandığını duyurdu. Bu anlaşma, ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran adına ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandı.
ABD’li yetkili, mutabakatın gelecekteki müzakereler ve ilişkiler için bir çerçeve sunduğunu belirtti. İran’ın nükleer programı, nükleer silah üretmediğinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamama konularında işbirliği yapması durumunda dünya ekonomisine daha sıcak karşılanacağı ifade edildi.
ABD Başkanı Donald Trump, anlaşma kapsamında Tahran yönetiminin ‘Asla bir nükleer silah sahibi olmayacağına dair’ bir mutabakata varıldığını açıkladı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise anlaşmanın geniş bir çerçeve sağladığını ve detayların sonraki müzakerelerde belirleneceğini söyledi.
Anlaşma Detayları ve Piyasa Tepkileri
ABD ve İran arasındaki anlaşma ve mutabakat zaptının imzalanması, küresel piyasalarda kısa süreli bir ralli havası yarattı. Ancak anlaşmanın detaylarının netleşmemesi, yeni günde yatırımcıların temkinli yaklaşmasına neden oldu. Hürmüz Boğazı’ndan transit geçişe yeniden başlanmasına yönelik güven ortamının haftalar sürebileceği tahminleri, piyasalardaki temkinli görünümün sürmesine yol açıyor.
Anlaşma ilk etapta piyasalarda rahatlama sağlasa da, ABD ile İsrail’i karşı karşıya getirebileceğine dair haber akışı, sürecin kırılganlığını ortaya koyuyor. Analistler, anlaşmanın piyasalardaki önemli bir oynaklık kaynağını ortadan kaldırabilecek diplomatik bir adım olduğunu ancak kalıcılığına dair endişelerin devam ettiğini belirtiyor.
Yarınki ABD Merkez Bankası (Fed) toplantısı beklentisi ve Fransa’daki G7 Zirvesi, yatırımcıların odağını başka alanlara çevirmesine neden olarak risk iştahını azalttı. Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki savaşın küresel ekonominin dayanıklılığını koruduğunu, ancak emtia fiyatları, enflasyon ve finansal koşulları etkilediğini bildirdi.
Makroekonomik veriler tarafında, ABD’de New York şubesi imalat endeksi haziranda 5,7’ye inerken, sanayi üretimi mayısta %0,1 arttı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,48, dolar endeksi 99,80 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu 4.322 dolar, Brent petrolün varil fiyatı ise 82,4 dolar seviyesinde işlem görüyor.
Küresel Borsalarda Güncel Durum
New York borsası, ABD-İran mutabakatı ve petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle pozitif bir seyir izledi. SpaceX’in halka arzı sonrası yaklaşık 85,7 milyar dolar gelir elde ettiği duyuruldu. Petrol fiyatlarındaki düşüş enerji şirketlerinin hisselerini baskılarken, hava yolu şirketlerinin hisselerini destekledi. Exxon Mobil ve Chevron hisseleri düşerken, United Airlines, American Airlines ve Delta Air Lines hisseleri değer kazandı. Fox hisseleri ise Roku’yu satın alma anlaşması sonrası geriledi. Dow Jones endeksi 51.945,89 puanla rekor seviyeye ulaştı.
Avrupa borsaları, ABD-İran mutabakatının etkisiyle İngiltere hariç yükselişle kapandı. İngiltere borsasındaki gerilemede enerji şirketlerinin hisselerindeki düşüşler etkili oldu. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yüksek enerji fiyatlarının ekonominin diğer alanlarına sirayet etmeye başladığı uyarısında bulundu. Almanya’da DAX 40 endeksi %1,05, Fransa’da CAC 40 endeksi %0,4, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi %0,66 artarken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi %0,39 değer kaybetti.
Asya borsaları, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı ve Çin’den gelen zayıf makroekonomik veriler sonrası karışık bir seyir izledi. BoJ, politika faizini 25 baz puan artırarak %1’e çıkardı. Bu karar, 1995’ten bu yana ilk kez faizin %1’e yükseltilmesi oldu. Enflasyonist baskılar ve zayıf yen, faiz artırımının önemli sebepleri arasında yer aldı. Çin’de mayıs ayı perakende satışlar %0,6, kentsel sabit varlık yatırımları %4,1 azaldı. Japonya’da Nikkei 225 endeksi %0,6, Güney Kore’de Kospi endeksi %1,9 yükselirken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yatay seyretti.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü %3,64 değer kazanarak 14.446,42 puandan tamamladı. Dolar/TL 46,3030 seviyesinden işlem görüyor. Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 218,98 baz puana gerileyerek 19 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesini gördü.
Yorum Yap