İran İsrail Gerilimi Enerji Altyapısını Hedef Aldı Onarım Yıllar Sürecek

İran ile İsrail arasındaki çatışmalarda, savaşın üçüncü haftasına girilirken sivil enerji altyapıları hedef alınmaya başlandı. Katar’daki dünyanın en büyük LNG tesisi Ras Laffan’ın vurulmasıyla küresel enerji dengelerinde ciddi aksaklıklar yaşandı. Enerji Uzmanı Mehmet Doğan, bu tür kritik altyapı tesislerindeki hasarın giderilmesinin ve sistemin eski haline dönmesinin yıllar alacağını vurguladı.

Çatışmaların ilk günlerinde askeri hedefler ve stratejik noktalar ön planda yer alırken, ikinci haftadan itibaren taraflar karşıdaki ülkeyi “pes ettirebilmek” amacıyla sivil altyapılara yöneldi. İran’ın stratejik bir limanının vurulmasına karşılık, dünyanın LNG merkezi kabul edilen Katar’daki enerji üssü alevler içinde kaldı. Bu adımların sahadaki hızlı etkilerinin yanı sıra, uzun yıllar boyunca hissedilecek sıkıntıların temelini attığı belirtiliyor.

Küresel Enerji Tedarik Zincinindeki Kırılmalar

Enerji Uzmanı Mehmet Doğan, günümüzde yaşanan bazı zorlukların savaş öncesinde başladığını ifade etti. Yapay zekanın artan etkisiyle birlikte enerji ekipmanları tedarik zincininde kırılmaların meydana geldiğini kaydetti. Eskiden veri merkezlerinin bu denli yüksek enerji miktarlarına ihtiyaç duymadığını, ancak milyarlarca işlem yapan yapay zeka ile tablonun değiştiğini aktardı.

Yapay zeka veri merkezlerini besleyecek enerji altyapısının hazır olmadığını belirten Doğan, dev teknoloji şirketlerinin kendi türbinlerini kurma ve enerji üretme yoluna gittiğini dile getirdi. Bu durumun, savaş başlamadan önce türbin başta olmak üzere enerji üretimine dair yoğun talebi artırarak dengeleri alt üst ettiğini söyledi.

Vurulan Altyapının Onarımı Yıllar Sürecek

Mehmet Doğan, mevcut denkleme İran-İsrail-ABD arasındaki savaşın da eklendiğini vurguladı. Katar’daki Ras Laffan tesisinin vurulmasını değerlendirirken, sadece bugünü değil gelecek yılları da etkileyecek sonuçlara dikkat çekti. Doğan, “Katar burada LNG üretmek için doğalgazı soğutuyor. Bunu da gaz türbini ve kompresörle yapıyor. Tesiste gaz türbini de içeren ‘train’ adı verilen ünitelerin zarar gördüğü açıklandı” dedi.

Büyük ölçekli bir gaz türbini için üreticilerin en az 6-7 sene sonraya teslim tarihi verdiğini aktaran Doğan, daha küçük türbinlerde bu sürenin 4 yıla düştüğünü belirtti. Teslimat sonrası montaj ve deneme süreçleri için de ek süreye ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Doğan, savaş bugün bitse bile zarar gören enerji altyapılarının yerine konulmasının çok uzun yıllar alacağını kaydetti.

Yapay zekanın bozduğu küresel enerji denklemine bir de savaşın eklenmesinin büyük riskler taşıdığını dile getirdi. Nüfusu 90 milyonu geçen İran’ın gaz-elektrik altyapısının yok edilmesinin veya İran’ın Körfez ülkeleri üzerinden buna cevap vermesinin “cini şişeden çıkaracağını” söyledi. ABD Başkanı Trump’ın “İran’ın tüm elektrik üretim altyapısını vururuz” şeklindeki açıklamasının son derece tehlikeli bir kapıyı araladığını ve bu sınırın aşılması durumunda dünyanın toparlanamayacağı uyarısında bulundu.

• #Katar LNG
• #Mehmet Doğan