TRABİS Etkisiyle Türkiye’de .tr Alan Adı Sayısı 1,3 Milyonu Aştı
Türkiye’de .tr alan adı sayısı TRABİS’in devreye girmesiyle 1,3 milyonu geçti. BTK verileri, büyüme hızını ve yeni dönemdeki yönetim detaylarını ortaya koydu.
Türkiye’deki “.tr” uzantılı internet alan adı sayısı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) pazar verilerine göre 1,3 milyona ulaştı. Bu önemli artış, 14 Eylül 2022 tarihinde faaliyete geçen TRABİS’in (Türkiye Alan Adları Sistemi) devreye girmesiyle hız kazandı. TRABİS, alan adı tahsis süreçlerinde yeni bir dönemi başlattı.
“.tr” alan adlarının yönetimi 1991 yılından itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütüldü. 2008’de çıkarılan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, internet alan adlarının tahsisini yapacak kurumun Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından belirlenmesini kararlaştırdı. Bakanlık, 7 Kasım 2010 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Yönetmeliği ile bu yetkiyi BTK’ye devretti.
TRABİS Yeni Dönemi Başlattı ve Alan Adı Dağılımı
BTK, internet alan adları yönetimi görevini üstlenerek 14 Eylül 2022 tarihinde TRABİS’i faaliyete geçirdi. Kurum, 10 Haziran 2023’te Resmi Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile alan adları yönetimine dair güncellemeler yaptı. Bu güncellemeler, özellikle “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemlerini düzenledi.
Kurul kararlarıyla düzenlenen “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemleri ve uygulanacak hususlara ilişkin usul ve esaslar yürürlüğe girdi. Bu tahsislerde, kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik tanınıyor. “İlk gelen ilk alır” kuralı, diğer tahsis süreçlerinde geçerliliğini koruyor.
TRABİS, “.a.tr” yapısındaki alan adlarına ilişkin ücretleri düzenledi. Buna göre, “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantılı alan adları ücretsiz tahsis ediliyor. TRABİS öncesinde Türkiye’de yaklaşık 460 bin aktif alan bulunurken, sistemin devreye girdiği 2022’den itibaren yapılan tahsislerle toplam aktif alan adı sayısı 1,3 milyona ulaştı.
TRABİS kayıtlarında en büyük payı 988 bin 743 adet ile “com.tr” uzantılı internet siteleri aldı. Bunu 180 bin 62 ile “.tr”, 29 bin 974 ile “org.tr” ve 27 bin 386 ile “net.tr” uzantısına sahip siteler izledi. Ayrıca, “.web”, “.av”, “.bel” ve “.edu” gibi çeşitli mesleklere yönelik alan adları da sistemde yer alıyor.
Söz konusu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılıyor. Almanya yüzde 6, ABD yüzde 5,3, Fransa yüzde 2,1, Hollanda yüzde 1,6, Kanada yüzde 0,9 ve İngiltere yüzde 0,7 oranında barındırma hizmeti sunuyor. Diğer ülkeler ise kalan yüzde 2,2’lik payı oluşturuyor.
Alan Adı Uyuşmazlıkları Çözüm Mekanizması
BTK, İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması”nın (UÇM) işletilmesine ilişkin usul ve esasları düzenledi. TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, “.tr” uzantılı alan adlarıyla ilgili anlaşmazlıkların hızlı, etkin ve adil bir şekilde çözüme kavuşturulmasını hedefliyor. Merkez, tahsis, kullanım veya ihlal kaynaklı anlaşmazlıklarda alternatif çözüm yolları sunuyor.
Bu kapsamda Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi hizmet veriyor. Bu kuruluşlar, mahkemeye gitmeden uyuşmazlıkların çözümlenmesine katkı sağlıyor.
Yorum Yap